Fotoğraf Okumak

Türkçe Çevirinin Sunuşu Barthes, Yas Günlüğü'nü fişlere yazmaya başladığı sırada annesine ayrıca nasıl bir saygı sunabileceğini de düşünür. İşte o günlerde Cahiers du cinéma dergisinden fotoğraf üstüne bir kitap yazma önerisi alır. Bunun üzerine, öldüğünde artık annesinin anımsanmayacağını da düşünerek, yaşarken annesine duyduğu sevgiyi de dile getiren bir kitap yazmayı uygun görür ve fotoğraf hakkında "fenomenolojik" düşüncesini kaleme almayı kabul eder.  Barthes hem bir göstergebilimci, hem bir metin kuramcısı hem de "benzersiz" bir denemeci ve öğretim görevlisi olarak yöntem ve terimler açısından fenomenolojiye başvurur ancak amacı fotoğrafın bir fenomenolojisini yapmak da değildir. Çünkü İki Ana Bölümden ve toplam Kırksekiz Nottan (Alt Bölüm de diyebiliriz) oluşturmaya karar verdiği yapıtında Barthes aslında bireysel bir serüvenin anlatısını (bir başka deyişle "romanını") yazıya geçirmekte, annesinin ölümü ile Fotoğrafın özü arasındaki bağı araştır...

IV - Başlıksız (Walter) Benjamin, resim için varlığını yadsıdığı betimleme gücünün fotoğraf için var olduğunun farkındadır: "Atget'de fotoğraf çekimleri, tarihsel süreç içerisinde kanıtlara dönüşmeye başlar. Bu resimlerin gizli politik önemi de bu noktadan kaynaklanır. Bununla eşzamanlı olarak, resimli gazeteler izleyiciye yol göstericilik yapmaya başlarlar. Gösterilen yolların doğruluğu ve yanlışlığı birbirini dengeler. Gazetelerde altyazılar ilk kez gerekli olmuştur. Bu altyazıların, bir tabloya konan addan çok farklı karakterde olduğu da açıktır." (*) Hiç de değil. Danto'nun açığa kavuşturduğu gibi, başlıklarının yararlılıkları söz konusu olduğunda birbirlerinden ayrılsalar da, temelde her ikisi de aynı niteliktedir. Tıpkı bütün resimlerin kırmızı dikdörtgenler olmaması gibi; zaten öyle olsaydı o zaman başlıklar daha da gerekli olurdu. Bu nedenle birçok resim, bakan kişinin, resimlerin nasıl görülmeleri gerektiği konusunda kendi topladığı bilgi ya da anlayışla, bir...

Susan Sontag’a (…) Halkın kullanması için yapılan ilk ucuz fotoğraf makinesi, pazara kısa bir süre sonra, 1888’de sürüldü. Fotoğrafın kullanım olanaklarının böylesine hızlı bir biçimde uygulamaya geçilmesi, elbette fotoğrafın sanayi kapitalizmine çok derinden ve can alıcı bir biçimde uygulanabileceğinin göstergesidir. Fotoğraf makinesinin icat edildiği yıl, Marx rüştünü ispat etmişti. Bununla birlikte , fotoğrafın, görünümlere gönderme yapmada en baskın ve en “doğal” yol olması ancak yirminci yüzyılda ve iki dünya savaşı arasına rastlayan dönemde gerçekleşti. Fotoğraf, her şeyi en yakından gören tanık olarak dünyanın yerine o zaman geçti. Fotoğrafın gerçeğin doğrudan görülmesini sağlayan en saydam araç sayıldığı dönemdi bu: mecranın büyük tanıklık ustaları Paul Strand ve Walker Evans gibi kişilerin dönemi. Kapitalist ülkelerde, fotoğrafın en özgür olduğu andı bu: Fotoğraf güzel sanatların kısıtlılığından kurtulmuş, demokratik olarak kullanılabilecek kamusal bir mecra olmuştu. Ne var...