Fotoğraf Okumak

Bir Fotoğrafı Anlamak  Fotoğrafçılığı sürekli güzel sanatlarla karşılaştırmaktan kaynaklanan kafa karışıklığından kurtulmamız gerekiyor. Fotoğraf hakkındaki el kitaplarının hemen hepsi kompozisyondan söz eder. İyi bir fotoğraf, kompozisyonu kusursuz olandır. Lakin bu değerlendirme fotoğrafik imgenin resmi taklit ettiği düşüncesinden kaynaklanır. Ressamlık bir düzenleme sanatıdır; dolayısıyla böyle bir düzenlemede bir tür tertip beklentisi makul sayılır. Resimde, biçimler arasındaki ilişki bir dereceye kadar ressamın amacıyla uyum içindedir. Oysa fotoğrafta durum böyle değildir. (Tabii, fotoğrafçının fotoğrafı çekmezden önce konusuyla ilgili her ayrıntıyı tertiplediği anlamsız stüdyo çalışmalarını saymazsak). Kompozisyon sözcüğünün derin, biçimlendirici içeriği fotoğraf için geçerli olamaz. John Berger - Bir Fotoğrafı Anlamak  S. 37 John Berger, Bir Fotoğrafı Anlamak  Hazırlayan ve Sunuş: Geoff Dyer Understanding a Photograph  Penguin Books, 2013 ©Metis Ya...

Ema ile boşanma günümüzde çektirdiğimiz şu fotoğrafa ne oldu? Daha sonra biri gidip onu fotoğraf stüdyosundaki geveze yaşlı amcadan aldı mı?? Veya onu titizlikle ciltleyip dizdiğim eski gazetelerin arasına bir yere mi tıktım bile bile, asla bulamayacağım bir şekilde? Cenaze resimleri de aynı muameleye maruz kalır, aslında ölen kişilerin kendileri de. İnsanlar onları mümkün olduğunca daha uzak bir yere, şehrin bir ucuna veya zaten işe yaramayan hafızalarının özel bir bölümüne tıkarlar. Bir noktadan sonra insan fotoğraf çektirmeye yönelik eski iştahını kaybediyor veya artık sadece belirli bir ışıkta resim çektiriyor. Karımın düğün ve cenaze resimleri toplamak gibi ilginç bir hobisi vardı. Onları aynı yerde tutuyordu, ki bu bana o günlerde saygısızlık gibi geliyordu. Şimdi - hayır. Açıyorsun çekmeceyi ve şirin şirin sırıtan yeni evlilerin suratlarının yanında ölülerin mum gibi donuk çeneleri görünüyor. Bu resimlerde ortak olan çiçeklerdi. Çok çiçek. Genelde aynı türden - her duruma uygun ...

  Murat Gülsoy - Ve Ateş Bizi Tüketiyor (...) Sıramı beklerken yaşlı adamın kimliğini cebimden çıkarıp fotoğrafı incelemeye koyuldum. Acaba şimdi neye benziyordu? Nasıl değişmişti?? Saçları dökülmüş olmalıydı, fotoğrafta otuzlu yaşlarında görünmesine rağmen şakakları açılmıştı. Büyük bir dikkatle bakmıştı objektifin karanlık kuyusuna. Geleceği görme arzusuyla... Belki de ben böyle duygular atfediyordum. Sonuçta hepimiz öyle ya da böyle o karanlık kuyuya gözümüzü dikeriz fotoğraf çektirirken. Zaten pek zevkli bir iş de değildir. Dört ya da sekiz tane lazım olmuştur, ayaküstü çekim yapacak bir dükkana dalmışızdır ya da şip şak çekim yapan kabinlerden birine girmişizdir. Tabii, ortada bir fotoğrafçı olmayınca insan daha rahat pozlar verebiliyor. Kimlikteki fotoğrafa baktım, kesinlikle bir fotoğrafçı çekmiş olmalıydı. Dudakları sımsıkı kapalı olduğu için çizgi gibi görünüyordu. Gerilmişti. Fotoğrafçı boşu boşuna biraz gülümseyin demişti, milim oynamamıştı yüzündeki ifade. Neden gergind...